Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie – art. 224–225 w zw. z art. 230 k.c.
Jeśli operator korzysta z Twojej działki (np. utrzymuje na niej słup lub prowadzi przez nią linię) bez żadnej umowy ani ustanowionej służebności, właścicielowi przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Nie jest to odszkodowanie w klasycznym rozumieniu – nie trzeba wykazywać szkody ani jej wysokości. Wystarczy wykazać sam fakt korzystania z gruntu bez tytułu prawnego oraz to, w jakim zakresie ograniczało to możliwość normalnego korzystania z nieruchomości przez właściciela.
Wysokość takiego wynagrodzenia odpowiada w praktyce temu, ile właściciel mógłby uzyskać, gdyby wynajął lub wydzierżawił zajętą część gruntu na warunkach rynkowych – z uwzględnieniem tego, że jest to obciążenie trwałe i związane z konkretnym rodzajem infrastruktury.
Odszkodowanie – kiedy pojawia się realna szkoda
Odszkodowanie ma zupełnie inną podstawę – dotyczy sytuacji, w której w wyniku obecności urządzenia przesyłowego powstała konkretna, wymierna szkoda. Przykładowo: uszkodzenie upraw podczas prac serwisowych lub konieczność wyburzenia czy przesunięcia istniejącej zabudowy. W takim przypadku trzeba wykazać zarówno samą szkodę, jak i jej wysokość – zwykle na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego.
W praktyce najczęstszą i najłatwiejszą do wykazania podstawą roszczenia jest wynagrodzenie za bezumowne korzystanie – nie wymaga ono udowadniania szkody, a jedynie samego faktu i okresu korzystania z gruntu bez tytułu prawnego.
Czy oba roszczenia można łączyć?
Tak – w wielu sprawach właściciel działki może jednocześnie dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie za lata wstecz, ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem na przyszłość, a w uzasadnionych przypadkach także odszkodowania za konkretną, wykazaną szkodę. To, które elementy da się zastosować w konkretnej sprawie, zależy od tego, jak długo urządzenie znajduje się na działce, jaką podstawę prawną (jeśli w ogóle) ma operator, oraz jaki jest stan faktyczny nieruchomości.
Nie musisz samodzielnie ustalać, które roszczenie pasuje do Twojej sytuacji – to właśnie robimy w ramach bezpłatnej wstępnej analizy zgłoszenia.