Rozporządzenie TEN-E i „projekty wspólnego zainteresowania”
Unia Europejska od lat prowadzi politykę rozbudowy tzw. transeuropejskiej infrastruktury energetycznej (TEN-E). Aktualne ramy prawne w tym zakresie określa Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869 z 30 maja 2022 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej. Nadaje ono priorytetowy status inwestycjom uznanym za „projekty wspólnego zainteresowania” (ang. Projects of Common Interest) – w praktyce ułatwia to i przyspiesza uzyskiwanie pozwoleń na nowe linie przesyłowe, w tym te przebiegające przez prywatne grunty.
Co to oznacza w praktyce dla właścicieli działek w Polsce?
Krajowi operatorzy (m.in. w energetyce, gazownictwie i telekomunikacji) realizują inwestycje sieciowe w odpowiedzi zarówno na krajowe zapotrzebowanie, jak i na unijne cele w zakresie bezpieczeństwa energetycznego oraz integracji rynków energii. W praktyce oznacza to stały, a nie malejący, wzrost liczby nowych odcinków linii, gazociągów i sieci telekomunikacyjnych prowadzonych przez tereny prywatne – często tam, gdzie wcześniej żadnej infrastruktury nie było.
To zjawisko systemowe, a nie jednorazowa decyzja – dlatego liczba właścicieli działek, których dotyczy temat wynagrodzenia za służebność przesyłu, z roku na rok raczej rośnie, niż maleje.
Twoje prawa nie znikają, gdy inwestycja ma priorytet
Warto podkreślić: nawet jeśli dana inwestycja ma status priorytetowy w skali europejskiej czy krajowej, nie oznacza to, że właściciel gruntu traci prawo do wynagrodzenia za korzystanie z jego nieruchomości. Przepisy krajowe (art. 305¹ i nast. Kodeksu cywilnego, o których pisaliśmy w osobnym wpisie) obowiązują niezależnie od tego, czy dana sieć powstała w ramach projektu o znaczeniu wyłącznie lokalnym, czy też unijnym priorytecie inwestycyjnym.
Jeśli na Twojej działce pojawiła się (lub od dawna stoi) infrastruktura przesyłowa, sprawdź bezpłatnie, jakie wynagrodzenie może Ci przysługiwać.